Kasteelruïne Lichtenberg Maastricht

Vanaf het terras van SOFA zie je bovenop de Sint Pietersberg de ruïne Lichtenberg liggen. We krijgen er vaak vragen over van gasten dus een mooi moment om uitleg te geven in onze blog!

Het was vroeger een van de weinige hoogteburchten van de Noordelijke Nederlanden. Vanaf de op de berg gelegen toren heb je een prachtig uitzicht over het Maasdal bij Maastricht. De oorspronkelijke naam was Luchtenborg ofwel “Hooggelegen kasteel”.

De mythe

Een mythe is dat Lichtenberg oorspronkelijk een Romeins lichtbaken langs de Maas zou zijn geweest. Hetzelfde geldt voor een naamsverklaring dat een roofridder die op Lichtenberg woonde de voorbij reizende kooplieden ‘verlichtte’ van hun koopwaar.

De geschiedenis

Met de bouw van het eerste kasteel is waarschijnlijk begonnen in 1212 door de prins-bisschop Hugo II van Pierrepont. Hij gebruikte hiervoor de fundamenten van een in de 10e eeuw gebouwde donjon. Hiermee is de uit vuursteenblokken en kolenzandsteen gemaakte onderbouw van de ruïne wellicht een van de oudste nog zichtbare kasteelrestanten in Nederland. In de 12e en 15e eeuw werd de donjon nog uitgebreid met twee extra verdiepingen.

Het kasteel zelf is omstreeks 1400 gebouwd en in de 15e en 16e eeuw is het meerdere keren uitgebreid. Tijdens de Hollandse Oorlog van 1672 tot 1678 werd het kasteel verwoest. Ofschoon het kasteel in 1740 nog bewoond was, is het in 1747 na een grote brand geheel in verval geraakt. Op het kasteelterrein is vervolgens een gesloten hoeve gebouwd, waarvan het woonhuis tegenwoordig nog bestaat.

In 1904 wordt een ijzeren trap met een houten platform aangebracht in de ruïnetoren en krijgt de toren de functie van een belvedère — een uitzichttoren. In 1985 is de ruïne geconsolideerd en zijn de bijgebouwen gerestaureerd. Als oudste vermelding in 1267 is de familie Lichtenberg bekend als bezitter van het kasteel en was tevens eigenaar van de Poort van Lichtenberg in de Bredestraat in Maastricht, waarna er nog vele andere bewoners volgden.

Openingstijden

Sinds 1991 is in een van de gebouwen van de boerderij bij Kasteelruïne Lichtenberg een museum gevestigd opgericht door Stichting Oud Sint Pieter. Zij stellen zich ten doel om de geschiedenis van de Maastrichtse Wijck Sint Pieter (tot 1920 een zelfstandige gemeente) te onderzoeken en te behouden. Van 30 april tot 5 november 2017 elke zondag te bezoeken tussen 12:00 en 16:30 uur.